Pastorale zorg voor ouderen
Bastiaan Baan

|

Het klinkt zo gemakkelijk: oud worden en sterven gaat vanzelf. Oud worden en sterven behoren tot de weinige zaken in het leven waar je geen moeite voor hoeft te doen. Het is ongeveer het enige wat zeker is in het leven: we worden allemaal vanzelf ouder en sterven. De biologische … verder lezen >>

Toch contact

| |

De eerste vrouw bij wie ik aan het sterfbed zat, lag in coma in het ziekenhuis. Gewoon praten met haar was niet meer mogelijk. Alle leuke herinneringen aan haar heb ik in mijn gedachten opgeroepen en weer beleefd. Geen idee of ik zo met haar “communiceerde”. Dat bleek pas toen … verder lezen >>

Sacramenten rondom het overlijden
Arie Boogert

|

Elk sterven heeft zijn eigen uur. Geen sterfproces verloopt precies als een ander. Het is dan ook niet eenvoudig om het juiste moment te kiezen om de geestelijke te waarschuwen voor de laatste hulp aan de stervende. Mensen die een zieke, een stervende al langer hebben begeleid voelen gewoonlijk het … verder lezen >>

De laatste levensfase
en het begin van de nieuwe
– in gesprek met Frank Storm

|

Het sterven zelf is wat anders dan het leven na de dood, hoewel het er wel mee te maken heeft. Het sterven is onderdeel van een proces: je hebt een leven vóór het sterven en een leven na het sterven en hoewel er een afbreking lijkt te zijn, is er … verder lezen >>

Innerlijke ontwikkeling en kanker

Matthias Girke

| |

Kanker als ziekte is vaak met beslissende stappen in de innerlijke ontwikkeling verbonden, zowel bij de zieke als bij zijn omgeving. Al langer geleden heeft Elisabeth Kübler-Ross in haar zog. stervensfasen gewezen op karakteristieke ontwikkelingen in de innerlijke uiteenzetting met de ziekte. (1) Deze treden niet alleen op bij doodzieke … verder lezen >>

Opbaren met graszoden
Marijcke van Hasselt

|

In het algemeen is voor nabestaanden de koeling een onderdeel van de uitvaartzorg waar men nog weinig van af weet. Door die onwetendheid is er snel angst voor verval en geurtjes. Men zal dan afgaan op de adviezen van de uitvaartverzorger. Deze zal meestal voor mechanische koeling kiezen, omdat dit … verder lezen >>

Heleen de Weger
Vlinder op mijn hand – etappes uit het rouwproces van een moeder

| |

“Wij krijgen de tijd om te leren om niet te sterven met de dood.” In dit bijzondere boekje worden we deelgenoot van het proces dat Heleen de Weger als moeder doormaakte, na de diagnose van de ontwrichtende ziekte van haar zoon. Als uitlaatklep heeft ze haar ervaringen voor zichzelf opgeschreven … verder lezen >>

Stervenswijding

|

  Geboorte en dood horen samen. Het zijn twee keerzijden van hetzelfde gegeven: ons lichaam wordt ons geschonken bij het begin van ons leven, dus staan we het ook af aan het eind ervan. Dit is niet makkelijk. Wij zijn zo vergroeid met onze lichamelijkheid dat we niet anders kunnen … verder lezen >>

Gezichtspunten rondom thanatopraxie

Ingrid Deij

|

Onderzoek naar gevolgen van thanatopraxie voor de overledene… verder lezen >>

De 40-dagen-tijd
ritmische geheimen rond het sterven

Marijcke van Hasselt

| |

“Je moet er maar eens op letten, op de 40e dag na het sterven gebeurt er iets.” Dat vertelde iemand eens aan een goede vriend. En deze ontdekte dat dit waar was, ook uit verhalen van anderen, die hij het vroeg of vertelde. Kijk zelf maar eens. De 40e dag … verder lezen >>

Drempel – over leven met sterven
Thom Kloes

| |

Voor me ligt ‘Drempel’ 2018 / 2019. Een speciale uitgave van het Landelijk Expertisecentrum Sterven, zo lees ik op de voorkant van het glossy blad dat 106 bladzijden telt. In het voorwoord meldt Ineke Koedam, bestuursvoorzitter van het expertisecentrum en hoofdredacteur van het blad: ‘In Drempel nemen wij u mee … verder lezen >>

De zeven geheimen van een goed sterven

| |

“De dood hoort bij de liefde. De dood geeft ons de mogelijkheid om ons ware zelf te kennen, dat wat ons diepste innerlijk is. Hij schenkt ons ook het inzicht, dat ware diepe liefde ver boven de dood uit reikt.”   Interview met Dorothea Mihm en Annette Bopp, over hun … verder lezen >>

Verbinding

| |

Het was één dag voordat mijn vader stierf. Ik zat bij uitzondering even alleen bij hem, toen hij verzuchtte dat het zo moeilijk was.  ”Wàt is er zo moeilijk pap”, vroeg ik?  Zijn antwoord: “de verbinding,.. de verbinding… ik wist niet dat ik die zelf moest maken…tenminste zo lijkt het … verder lezen >>

Bijzondere momenten

Toke Bezuijen

| |

Dit boekje gaat over de ‘uitwendige therapie’ zoals die is ontwikkeld door antroposofische verpleegkundigen speciaal voor de stervensfase. Uitwendige therapie is complementaire zorg, die zich richt op verbetering van de kwaliteit van leven in de laatste fase. Bij de verschillende behandelingen wordt gebruik gemaakt van natuurlijke ingrediënten – middelen als … verder lezen >>

Rudolf Steiner over gestorvenen voorlezen

|

Rudolf Steiner bracht vaak ter sprake hoe nabestaanden de band met hun overledenen kunnen verzorgen en levend houden. Met name in de periode 1914 – 1918 zaten er in zijn publiek veel mensen die familieleden hadden verloren aan de onvoorstelbare oorlogsomstandigheden. In die bewogen periode sprak hij aan het begin … verder lezen >>

Kinderen en rouw

|

Hoe kunnen kinderen reageren op het sterven van een dierbare – en hoe kunnen wij een kind daarbij helpen?… verder lezen >>

Het levenseinde
Bastiaan Baan

| |

Stadia in het toeleven naar de dood, met tips hoe ermee om te gaan… verder lezen >>

Broederschap tussen levenden en gestorvenen
Bastiaan Baan

| |

We kunnen ons afvragen hoe we dat dan doen, broederschap met gestorvenen cultiveren? En hoe zij dat doen? Is er verschil tussen pas-gestorvenen en degenen die zijn thuisgekomen in die andere wereld? … verder lezen >>

De opbaring en het waken

|

De tijd van opbaring is van groot belang voor de verzorgende omgang met de gestorvene. De overledene is zich, geesteswetenschappelijk gezien, doorgaans niet direct op het moment van overlijden bewust van het totaal radicale transformerende karakter van het sterven. Er zijn tegenwoordig talrijke getuigenissen beschikbaar van bijna-dood-ervaringen. Deze bewijzen dat … verder lezen >>

Leven na de dood
als weg naar een nieuwe geboorte

Margarete van den Brink

| |

In dit kleine boekje heeft Margarete van den Brink de lezing uitgewerkt, die zij enige tijd geleden hield bij de conferentie ‘Licht op het levenseinde’. Beknopt en helder maakt zij duidelijk wat er gebeurt als je sterft en hoe het daarna verder gaat.… verder lezen >>