Voltooid leven – een boekbespreking


De uitdrukking voltooid leven blijkt in de realiteit ‘een kluwen van onvermogen en onwil om nog langer verbinding te maken met het leven. Het staat voor verdriet over de verloren verbinding; met de wereld om hen heen, maar ook met zichzelf. Het leven gaat door, maar het levensverhaal is voortijdig gestold’. Hierbij spelen vijf thema’s in een rol: klik hier voor het gehele artikel.

Telefonische gesprekslijn


Helaas kan Wederzijds in verband met de corona-uitbraak nog geen openbare activiteiten organiseren. Wel hebben we een telefonische gesprekslijn geopend voor wie steun wil bij het omgaan met- of het verwerken van de huidige crisis.

De corona-uitbraak treft de een harder dan de ander. Voor nogal wat, vooral oudere mensen leidt de uitbraak tot gevoelens van eenzaamheid of isolatie. De normale sociale contacten, ook met de eigen familie, zijn verschrompeld.  Ook kan men iemand verloren hebben of angstig zijn voor besmetting en ziekte. Of zich zorgen maken over de situatie in Nederland en de wereld.

Uit al deze en nog andere gevoelens en gedachten kan de behoefte voortkomen om met iemand te praten, uw hart te luchten, uw gedachten uit te spreken. Of advies te vragen voor de situatie waarin u zit.  Wederzijds biedt deze mogelijkheden door middel van een telefonische gesprekslijn. Die zijn er meer in Nederland, maar hier heeft u de mogelijkheid te spreken met iemand die zowel competent is als een spirituele achtergrond heeft.

De beschikbaarheid is als volgt:

Maandag van 11-14 uur: Flora Ingenhousz, telefoon 06 11 48 24 06.
Flora Ingenhousz is psychotherapeut

Dinsdag van 14-16 uur: Wim Cornelisse, telefoon 06 441 88 948.
Wim Cornelisse is sociaal psychiatrisch verpleegkundige.

Woensdag van 14-16 uur: Douwe van Houten, telefoon 06 558 98 740.
Douwe van Houten was huisarts bij therapeuticum Widar.

Donderdag van 14-16 uur: Ingrid Deij, telefoon 030 691 36 88.
Ingrid Deij was geestelijk verzorger.

Vrijdag van 10-12 uur: Joukje Pothoven, telefoon 0317 414 378.
Joukje Pothoven werkte als fysiotherapeut in de antroposofische gezondheidszorg.

Zaterdag van 11-13 uur: Adriaan Pijl, telefoon 06 553 90 342
Adriaan Pijl was leerkracht in het vrijeschoolonderwijs.

Bij geen gehoor kunt u bellen naar 0317 414 378. U kunt daar een boodschap achterlaten. U wordt dan terug gebeld om alvast te inventariseren wat uw behoefte is.

Voltooid leven – weet je het zeker?

Al voor de corona-uitbraak is de discussie is losgebarsten. Het gaat over de vraag of mensen die vinden dat hun leven ‘voltooid’ is en tenminste 75 jaar zijn, hulp moeten kunnen krijgen om te sterven. Er ligt een wetsvoorstel van D66 klaar om dit te regelen.

Maar er is toch al een euthanasiewet? Ja, maar die stelt onder meer ondraaglijk en uitzichtloos lijden als voorwaarde; bij het nu voorliggende wetsvoorstel hoeft daar geen sprake van te zijn. Het volstaat als ik vind dat mijn leven voltooid is, een doodswens heb en een bepaalde leeftijd heb bereikt. Immers individuele keuzevrijheid en zelfbeschikking staan in hoog aanzien. Wie bepaalt wanneer en hoe ik sterf? Ikzelf. Toch?

Voor veel mensen heeft het voorstel van D66 een grote aantrekkingskracht. Anderen, veelal mensen met affiniteit voor de min of meer christelijke partijen, aarzelen en benadrukken dat het allemaal wel heel ‘zorgvuldig’ moet gebeuren en dat de mening van een arts toch wel van doorslaggevend belang moet blijven, zoals nu ook bij de afhandeling van verzoeken om euthanasie.

Discussies die hieruit voortkomen kunnen ontaarden in een woordenspel. Laten we wat dieper in de problematiek doordringen.

Voltooid leven? Je weet niet of je leven voltooid is als je niet weet wat er nog op je weg komt. Of liever, als je niet accepteert wat er nog op je weg komt, als je daaraan geen betekenis kunt geven.

En, inderdaad, de betekenis van gebeurtenissen of situaties die je meemaakt, komt pas achteraf in je bewustzijn.

Het idee achter ‘voltooid leven’ past naadloos in de oprukkende maatschappelijke opvatting dat het in het leven gaat om productiviteit, om aanzien, succes en geluk. Bij het vooruitzicht dat op die gebieden weinig meer te verwachten zal zijn, kan de doodswens ten hoogste nog geblokkeerd worden door doodsangst. Zo’n persoonlijk dilemma komt vaak naar voren in de rond 250 gesprekken die 113-zelfmoordpreventie – schrik niet – per dag voert met hulpvragers.

Daarbij blijkt ook dat een doodswens meestal niet blijvend aanwezig is en dat mensen er positief op terugkijken als het ze lukt aan hun doodswens voorbij te gaan en een andere, misschien wel een nieuwe inhoud aan hun leven te geven.

Vanuit die ervaring bezien is ‘voltooid leven’ een begrip dat past in een ontzielde maatschappij, waarin onderlinge verbinding, steun en hulpverlening nog maar nauwelijks opgebracht worden.

Met vrijheid en zelfbeschikking heeft het dan weinig van doen, eerder met onvrijheid in het denken en voelen en zelfs met sociale druk.

Sociale druk? Ja, het gevoel kan zich opdringen niet nuttig te zijn voor ‘de maatschappij’, alleen maar geld te kosten, ‘dus’ een zinloos bestaan te leiden. Zo zal een doodswens waaraan gevolg wordt gegeven, bijdragen aan de norm dat de zelfgekozen dood een geaccepteerde en goed begaanbare uitweg uit persoonlijke problematiek is. Doe geen beroep op anderen, we hebben het druk en het kost ons geld.

Gaan we die kant op?

Al met al, hoe je aankijkt tegen de zelfgekozen dood op grond van het wetsontwerp voltooid leven, is zeer afhankelijk van het perspectief van waaruit je kijkt.

Meer weten over het wetsontwerp? Klik hier. Een genuanceerder beeld verschijnt als u hier klikt.

Thom Kloes

Natuurlijk sterven

Kent u een mooi of bijzonder stervensverhaal?

Voor het boek ‘Natuurlijk sterven’ zoek ik nog een aantal waargebeurde verhalen over mensen die hun sterven heel bewust en zonder ingrepen zijn aangegaan. Soms gaan mensen vloeiend over van de ene werkelijkheid in de andere en soms gaat het proces van sterven met strijd gepaard.
Beide vormen kunnen als voorbeeld dienen dat sterven een natuurlijk onderdeel van leven is. Dat het zorgvuldig afronden van het huidige bestaan waardevol is om ten volle te beleven, zodat uiteindelijk de persoon zelf ontlast en vredig kan vertrekken en zijn omgeving die intense periode of dat bijzondere moment als een inspirerende herinnering kan koesteren.
Ik hoop met het verzamelboek over natuurlijk sterven de angst voor sterven te verminderen. De toenemende vraag om euthanasie verontrust mij. Juist in die kwetsbare tijd van ernstig ziek zijn of heel oud, kunnen we nog zoveel ontdekken over wat werkelijk van belang is.

‘Gezegend is de invloed van de ene echt liefhebbende ziel op de ander’. George Eliot

Wanneer u een inbreng overweegt kunt u mij bellen of mailen: 0515-785576 carolienleusink@ziggo.nl