Beeldende begeleiding in de laatste levensfase

Geplaatst in: boeken, inspiratie, uitgelicht | 0

Als woorden tekortschieten
auteur: Karin Brandt

In november 2018 verscheen bij uitgeverij  Pumbo een inspirerend en praktisch boek over de begeleiding van stervenden met beeldende therapie: “Beeldende begeleiding in de laatste levensfase” (ISBN 9789082913408)

Meer hierover kunt u lezen op de website van Karin Brandt (klik hier).
Daar zijn ook allerlei video’s te zien over deze vorm van begeleiding van mensen kort voor hun sterven.

Een preview van het boek (PDF) vindt u hier.

Eindeloos bewustzijn

Geplaatst in: inspiratie, uitgelicht | 0

Het boek van de bekende cardioloog Pim van Lommel hoeven we nauwelijks meer onder de aandacht te brengen.  Niettemin is het fascinerend hem uitgebreid te horen spreken over het ontstaan van zijn boek en over de verschijnselen en ervaringen die met een bijna doodervaring (of liever korte doodervaring) gepaard gaan.

Hoewel de beeldkwaliteit van deze opname, destijds uit het VPRO programma ‘boeken’ niet optimaal is, is het de moeite waard de drie delen waaruit het interview met Wim Brands bestaat, te bekijken. Klik hier voor het eerste deel van het gesprek.

Van goede beeldkwaliteit is deze opname wel: Pauw & Witteman in gesprek met Machteld Blikman over haar ervaring (klik hier).

Loslaten
Nelson Mandela

Geplaatst in: gedichten, inspiratie | 0

Om los te laten is liefde nodig.

Loslaten betekent niet dat het me niet meer uitmaakt,

het betekent dat ik het niet voor iemand anders kan oplossen of doen.

Loslaten betekent niet mijzelf afsluiten,

het is het besef dat ik de ander ruimte geef.

Loslaten is niet het onmogelijk maken,

maar het toestaan om te leren van menselijke consequenties.

Loslaten is machteloosheid toegeven,

hetgeen betekent dat het resultaat niet van mij afhankelijk is.

Loslaten is niet proberen om een ander te veranderen

of hem de schuld geven.

Het is het beste van mijzelf proberen te maken.

Loslaten is niet zorgen voor, maar geven om.

Loslaten is niet oordelen, maar de ander toestaan mens te zijn.

Loslaten betekent niet in het middelpunt staan en alles beheersen,

maar anderen toestaan hun eigen weg te gaan.

Loslaten betekent niet treiteren, schelden of ruzie maken,

maar zoeken naar eigen tekortkomingen en die verbeteren.

Loslaten is niet ontkennen, maar aanvaarden.

Loslaten betekent niet alles naar eigen hand zetten,

maar elke dag nemen zoals die komt

en er mezelf gelukkig mee prijzen.

Loslaten is niet iedereen bekritiseren en bedisselen,

maar proberen te worden wat ik droom te zijn.

Loslaten is niet spijt hebben van het verleden,

maar erdoor groeien en leven in het hier en nu.

Loslaten is minder vrezen en meer beminnen.

 

Tekst toegeschreven aan
Nelson Mandela

een nacht in het hospice

Geplaatst in: inspiratie | 0

Op kamer 2 lag een stille, teruggetrokken vrouw. Ze was niet zo makkelijk te benaderen. De gordijnen en de deur moesten dicht, ook overdag. De donkere stemming van de ruimte leek ook in haarzelf aanwezig, men kwam niet zo maar binnenlopen. Mevrouw belde veelvuldig, maar er kon weinig meer worden gedaan dan haar anders leggen en haar kussen opschudden.

Die nacht zei mijn collega, toen de bel van kamer 2 ging: ‘Deze mevrouw is voor jou vannacht’. Verwonderd over deze opmerking ging ik erheen. Ook nu kon ik haar alleen maar draaien. Daarna ging elke keer opnieuw de bel. Steeds voelde ik die donkere sfeer, voelde dat het haar eigenlijk om iets anders ging. Maar wat? Ik knoopte een gesprek aan over haar leven, daardoor kan soms een opening ontstaan. Ze antwoordde zonder terughoudendheid, en als ze door de slaap enigszins was overmand, ging ik weg om vervolgens na tien minuten weer geroepen te worden. Dan vervolgde ik het gesprek – maar, wilde ze het eigenlijk wel daarover hebben? Was het misschien de religieuze kant van haar leven?

Na een paar keer aarzelen vroeg ik: ‘Bent u gelovig?’ Meteen ging het nog maar één kant op, die van het christelijke geloof, hoe zij dit in haar leven in haar eentje had moeten dragen en verwerken, hoe zij er nù over dacht, zo op de drempel van de overgang. Over vertrouwen en over haar ideeën over wat er na haar dood zou komen. Het gesprek was rijk aan beelden. Het leek of er in het donker een kaarsje ging branden. Mevrouw viel in slaap en belde de hele nacht niet meer.

Een paar dagen later las ik in de rapportage dat ze rustig en stil was overleden.

loslaten

Geplaatst in: inspiratie | 0

Een woord dat we in veel verschillende levensfasen gebruiken en waar veel betekenissen mee verbonden zijn.

Als kinderen tijdens het spel al: Laat nou los!

Als volwassene: Je moet niet alles zo serieus opvatten, laat toch eens wat meer los.
In de laatste levensfase, de grootste opgave, waar we helemaal zelf voor staan: de opgave om alles wat ons vertrouwd, dierbaar en lief is los te laten.

Dit grote thema vóór het sterven mocht ik van heel dichtbij meemaken bij het sterven van mijn geliefde.

Het werd geen proces van laat nu maar los, laat maar vallen, het hoeft nu niet meer, maar van bewuste actieve besluiten en daden, waar veel wilskracht in zichtbaar werd.
Vrienden waar bewust voor het laatst afscheid van werd genomen.

Niet langer kunnen gaan en staan. Dan nog voor een paar dagen een rolstoel, tot ook die kon worden weggebracht.

Niet meer kunnen schrijven. “…Zou jij nu in mijn dagboek kunnen opschrijven wat ik erin had willen zetten”?

Alles stap voor stap over boord zetten wat er niet langer toe doet en ballast wordt om uiteindelijk het leven zelf los te willen en kunnen laten en vrij te zijn van alles wat zo lang en liefdevol is vast gehouden.

alles voor elkaar

Geplaatst in: inspiratie | 0

Hij was ver in de tachtig en droeg een ouderwets zwart pak. Hij had iets bedrijvigs, was altijd bezig. Op zijn kamer stond een oud schoolbankje met daarop een computer. Trots liet hij me zien hoe hij de stamboom van zijn vrouw had uitgezocht, heel ver terug, tot in de 7e eeuw. Met een knipoog: “Misschien is er hier of daar wel een zwakke plek in hoor, maar het was voor mijn vrouw mooi om te weten dat ze heel belangrijke voorouders had.” Ik kreeg het geheel mee, op een reeks aan elkaar geplakte papieren afgedrukt, om het eens te bestuderen.

De volgende keer vertelde hij over een nichtje, van wie de ouders zwakbegaafd waren. Ze wilde zo graag de verpleging in, maar hoe dan? Hij had een medische encyclopedie gekocht en die met haar door gestudeerd. Nu was ze al een heel eind op streek met haar studie. Hij stimuleerde haar waar hij kon.

Er was ook een Oeigoerse vrouw die op bezoek kwam. Die had hij voor de supermarkt leren kennen, waar ze de straatkrant verkocht. Ze sprak geen woord Nederlands, dus had hij een woordenboek Oeigoers-Engels gekocht. Als hij boodschappen ging doen nam hij dat mee, en zo konden ze met elkaar ‘praten’. Hij leerde haar een paar woorden Nederlands en vond een adres waar ze kon komen werken in de huishouding.

Zo had hij allerlei mensen om zich heen die van hem hielden, voor wie hij veel betekende. Over zichzelf en zijn ziekte vertelde hij weinig. Hij wist dat hij bij ons was om dood te gaan. Hij nam het als een feit.

Sterven ging als vanzelf. Ineens was hij er niet meer. Hij was klaar met zijn taak.

hier en nu

Geplaatst in: gedichten, inspiratie | 0

de dood nodigt ons uit om

hier en nu te leven,

het mysterie van het leven

ten volle te genieten

 

Anselm Grün

1 2 3 4 6