Verlies verwerken

Workshop meditatief boetseren en rouw

Het verlies van een geliefde, familielid of andere dierbare door de dood is een van de meest ingrijpende gebeurtenissen die een mens kan meemaken. Het rouwproces is een heel individueel proces. Het is niet voor iedereen even intensief en ook hoe lang het duurt verschilt van persoon tot persoon.
Uiteindelijk leren de meeste mensen om te gaan met het verlies. De overledene wordt niet vergeten, maar blijft op een heel eigen manier deel uitmaken van het leven. En er komt ook ruimte voor andere mensen en dingen; een nieuw perspectief.

Verlies verwerken met meditatief boetseren

De workshop ‘meditatief boetseren en rouw’ staat al enige jaren op het programma in mijn praktijk. Deze workshop van 9 opeenvolgende sessies biedt goede resultaten bij het verwerken van verlies.
Het werken met klei, het oermateriaal van de aarde, brengt je bij je diepste innerlijke kern. Daar ligt de bron om je verdriet te verwerken en jezelf te helen. Bij meditatief boetseren ontstaat een object dat geïnspireerd is door gesproken visualisaties of meditatie. Het gaat hier iet om het eindresultaat, maar om de beleving van het moment. Je boetseert geen kunstwerk, maar vaak ontstaat er wel een vorm die een boodschap voor je heeft.
De workshop bestaat uit 9 wekelijkse sessies op donderdagavond, van 19.30 tot 21.30 uur. Start op 21 februari 2019

Kosten: 135 euro voor de complete workshop, inclusief materiaal.
Plaats: Verbinding met jezelf, Lorenzlaan 2, 3514 HZ Utrecht
Aanmelding via info@verbinding met jezelf.nl of 030-2713115

Minimaal 5 en maximaal 8 deelnemers.

 

 

Het leven beschermen

Geneeskundige ethiek en hulp bij zelfdoding
Peter Selg en Sergej Prokofieff

 

”Het leven beschermen’ is tot stand gekomen n.a.v. de ontwikkelingen in Zwitserland rond ‘hulp bij zelfdoding’
Wie zich bezighoudt met deze thematiek, ziet de maatschappelijke acceptatie, ook in Nederland, toenemen om mensenlevens kunstmatig te (laten) beëindigen. Allerlei motieven, gedachten en veronderstellingen kunnen daarbij een rol spelen.

De arts en psychiater Peter Selg beschrijft het uitgangspunt van de antroposofische geneeskunde: de inzet voor het leven en de levenskrachten van de individuele mens in zijn levensloop. Behandeling is altijd gericht op genezing. Een antroposofisch arts kan medicijnen inzetten die positief werken op de levenskrachten en tegelijk het lijden verzachten, met behoud van het bewustzijn. Bewustzijn is van groot belang bij het sterven, ook voor het leven nà de dood. Een aspect dat in de maatschappelijke discussie meer aandacht verdient.

Sergej Prokofieff bespreekt de artsen-eed van Hippokrates in het kader van door de arts te verlenen euthanasie. Ook de achtergronden en gevolgen van zelfdoding komen helder vanuit zijn antroposofische visie naar voren. Zelfdoding lijkt een vrije daad, euthanasie een vrije keuze, maar is dat zo?

De Nederlandse vertaling is van Hylke Brandts Buys.
Uitgave van Nearchus, ISBN 978-94-92326-28-7 U kunt het boekje zo bestellen: klik hier.

Bijna-doodervaring van een wetenschapper

Geplaatst in: nieuws, uitgelicht | 0

Eben Alexander werd bekend door zijn boek ‘Proof of heaven’. Hij, een neurochirurg, was 7 dagen lang in een wereld waar hij allerlei ingrijpende ervaringen doormaakte. Een wereld die we allemaal zullen beleven als we overlijden. Daarvan is Eben Alexander zeker. Zijn visie op het leven is door zijn ervaring totaal veranderd.

Deze video is gepubliceerd op 12 april 2017

Het boek ‘Proof of heaven’ is vertaald in het Nederlands als ‘Na dit leven’.
Hier staat een korte introductie van het boek.



Beeldende begeleiding in de laatste levensfase

Geplaatst in: boeken, inspiratie, uitgelicht | 0

Als woorden tekortschieten
auteur: Karin Brandt

In november 2018 verscheen bij uitgeverij  Pumbo een inspirerend en praktisch boek over de begeleiding van stervenden met beeldende therapie: “Beeldende begeleiding in de laatste levensfase” (ISBN 9789082913408)

Meer hierover kunt u lezen op de website van Karin Brandt (klik hier).
Daar zijn ook allerlei video’s te zien over deze vorm van begeleiding van mensen kort voor hun sterven.

Een preview van het boek (PDF) vindt u hier.

Carla Josephus Jitta over euthanasie

Geplaatst in: forum, nieuws, uitgelicht | 0

Carla Josephus Jitta overleefde als meisje de kampen Westerbork en Theresienstadt.

 

Uit het interview in de NRC (19-11-2018)

„Door wat ik in de kampen heb gezien, ben ik principieel over euthanasie. De dood mag je zelf in de hand hebben, maar je moet dat niet aan een ander overlaten. Dan geef je diegene de gelegenheid iets te doen waarbij gevoelens kunnen opkomen die niet zo positief zijn. Machtsgevoelens. Die bestaan, dat is geen verzinsel van mij. Wat dit onderwerp betreft geloof ik niet zo in de goedheid van de mens, al ben ik, gek genoeg, mijn vertrouwen in mensen nooit verloren. Daarom vind ik dat je er voorzichtig mee moet zijn. Het leven is mij te kostbaar.”

Voor het volledige interview zie:
https://www.nrc.nl/nieuws/2018/11/19/aan-cynisme-heb-ik-nooit-willen-toegeven-a2755614

 

Drempel – over leven met sterven
Thom Kloes

Voor me ligt ‘Drempel’ 2018 / 2019. Een speciale uitgave van het Landelijk Expertisecentrum Sterven, zo lees ik op de voorkant van het glossy blad dat 106 bladzijden telt.

In het voorwoord meldt Ineke Koedam, bestuursvoorzitter van het expertisecentrum en hoofdredacteur van het blad: ‘In Drempel nemen wij u mee in de betekenisvolle ervaringen, voor, tijdens en na het sterven.’ En: ‘Wanneer wij het weten uit te houden in het niet-weten, zullen we ons kunnen openen voor het nieuwe. Het nieuwe dat zich in het verborgene van deze overgang schuilhoudt en waar ieders verlangen naar uit gaat, dwars door de angst heen.’

Op grond van deze beeldende beschrijvingen verwacht ik tweeërlei. Ten eerste, een open benadering van het sterven en de dood, zonder dogmatische standpunten. En ten tweede, nieuwe, geruststellende perspectieven op sterven en dood.

‘Drempel’ stelt in beide verwachtingen niet teleur. De vele persoonlijke beschrijvingen van ervaringen met het sterven en de dood, ademen een open sfeer die recht doet aan het adagium ‘leven met sterven’, iets dat in al zijn vanzelfsprekendheid toch nog bijzonder is en in wezen een kunstzinnige aanpak vraagt.

Naast de persoonlijke ervaringen biedt het blad een achttal lezenswaardige artikelen met meer objectieve informatie. Zoals:

  • wat gebeurt er als iemand sterft;
  • wat zijn de signalen waardoor we weten dat ‘het moment’ nadert;
  • vier aspecten van het zelfgekozen levenseinde;
  • hoe rituelen het sterven kunnen verlichten;
  • spirituele tradities binnen verschillende culturen.

Onder deze categorie valt ook het artikel van Pim van Lommel over levenseinde-ervaringen en bijna-doodervaringen, onder de titel ‘Sterven is net zo normaal als geboren worden’.

Veelzijdig en informatief is Drempel zeker. De veelzijdigheid wordt bevestigd door de ruime spreiding die we zien bij de sponsors (er staan geen advertenties in het blad): van de Iona Stichting, via onder meer een kloosterorde, een uitvaartonderneming, tot het UMC in Amsterdam.

Het is gelukkig zeer aan de tijd om het sterven en de dood te normaliseren en te humaniseren. Drempel draagt daar ondubbelzinnig aan bij.

Drempel is te bestellen via www.drempelmagazine.nl
Prijs: €8,95.

 

Fotos conferentie 2018

Geplaatst in: nieuws, uitgelicht | 1

Het bestuur van Wederzijds is verheugd dat er zo veel belangstelling voor de conferentie over euthanasie was. Meer dan 300 mensen hebben op 6 oktober aandachtig naar de vier sprekers geluisterd. De muziek op de lier gaf gelegenheid het beluisterde te laten bezinken en met frisse aandacht te open te staan voor de volgende spreker. En wat een fijne plek was de Geertekerk voor ons allemaal. Binnenkort wordt een impressie van de conferentie op de website gezet. Enkele reacties op de conferentie vindt u na al in onze najaarsnieuwsbrief.

We gaan door! Volgend voorjaar komt er bij uitgeverij Christofoor een boek uit ‘Het maakt uit hoe je sterft – visies op euthanasie’. In dit boek komt een grotere groep auteurs aan het woord over gezichtspunten op en ervaringen met euthanasie.

 

Gesprekscafés

Geplaatst in: activiteiten, uitgelicht | 0

Wederzijds biedt gelegenheid om met elkaar in gesprek te gaan over leven en sterven. Wat komen we tegen bij het ouder worden, wat is dan belangrijk en hoe werken we daaraan, wat zijn onze verwachtingen van het stervensproces? De gesprekscafés staan open voor ieder die over leven en sterven van gedachten wil wisselen, ervaringen wil delen of gewoon komt om te luisteren naar anderen.

Binnen het ruime onderwerp ‘leven en sterven’ kunnen de deelnemers naar behoefte thema’s naar voren brengen die hun interesse hebben of waarover vragen leven. De sfeer is informeel, openheid en betrokkenheid bij elkaar kunnen leiden tot bijzondere en intense persoonlijke ervaringen. We kunnen elkaar steunen in het gaan van de eigen weg.

Er zijn gesprekscafés in Zeist, Zutphen en Emmen. Meer informatie, data en locaties vindt u als u hier klikt.

We streven ernaar om het aantal gesprekscafés uit te breiden. Spreekt het idee van een gesprekscafé in uw eigen woonplaats u aan? Neem dan contact op met de secretaris van het bestuur via info@wederzijds-stervenscultuur.nl

Maakt het uit hoe je sterft?

Geplaatst in: nieuws, uitgelicht | 1

Een vraag, een indringende vraag. Interessant om na te gaan wat je eerste antwoord op die vraag zou zijn. Misschien is dat ‘nee’. Want dood is dood. Iets wat ons allemaal eens zal overkomen, vroeg of laat, hoe dan ook.
Misschien is het antwoord ‘ja, dat maakt uit’. Vaak wordt dan gedacht aan de omstandigheden waaronder je sterft: eenzaam en alleen of juist omringd door dierbaren. En aan dat wat er aan het sterven voorafgaat: de lichamelijke en psychische aftakeling, het lijden, de uitzichtloosheid. En de angst daarvoor.

Euthanasie

Angst is een belangrijk motief achter de vraag naar euthanasie. Dat wil dan niet zeggen, dat het altijd direct zichtbaar is achter de wens om ‘zelf uit te maken wanneer ik sterf’, ‘waardig te willen sterven, zonder lijden’. Wil iemand echt dood? Of wordt de doodswens ingefluisterd door de vrees voor het (verwachte) lijden?
We zijn eraan gewend geraakt om lijden te zien als iets nutteloos, iets om te vermijden. Maar als je terugkijkt op je leven, dan zijn het vaak de momenten van lijden waarin je het meest hebt geleerd, waarin je jezelf het meest hebt ontwikkeld. We staan voor de opgave ook de betekenis, de zin van het lijden voor het levenseinde te onderzoeken en te wegen.

Waar dat toe leidt, hangt samen met het mensbeeld dat je eigen is. Als je het beeld hebt dat er niets na de dood is, waarom zou je er niet gewoon uitstappen als dat kan? Als je vertrouwen hebt dat je na de dood bij God komt, heb je een uitzicht, dat troostend kan zijn (maar niet altijd is). Voor mensen die geen religieuze achtergrond hebben, is het de uitdaging om een beeld te maken dat bij hen past.
Maar hoe? Betekent doodgaan werkelijk het einde?

 

auteur: Thom Kloes

Van Betekenis tot het einde

Geplaatst in: nieuws, uitgelicht | 0

Wederzijds werkt al jaren samen met ‘Van Betekenis tot het einde’, als zogeheten ‘stakeholder’. Op de website van dit initiatief vindt u allerlei hulpmiddelen om met uw familie en vrienden in gesprek te gaan over uw wensen rondom het levenseinde. Nieuw toegevoegd is nu een ‘format’ om in een brief het gesprek aan te gaan over zaken die u rond het levenseinde belangrijk vindt. U vindt nog veel meer mogelijkheden op:
https://www.ikwilmetjepraten.nu/praten-met-je-naasten/
Een fijne website om eens rond te kijken en je te laten inspireren door filmpjes, podcasts e.d.

1 2